ҶАНГИ 12-РӮЗА ВА ПАЁМАДҲОИ ОН
Эрон муваффақ шуд, ки бо вуҷуди надоштани силоҳи ҳастаӣ, барномаи ҳастаии худро ҳифз кунад ва Исроилу Амрикоро, ки стротежияшон пешпо хурд, ба ақибнишинӣ водор созад.
Дар ҷаҳоне, ки нерӯи ҳастаӣ рамзи нуфуз ва боздорандагии ҳарбӣ маҳсуб мешавад, Ҷумҳурии Исломии Эрон ба ҷаҳониён собит намуд, ки ҳатто бе доштани силоҳи ҳастаӣ низ метавонад дар муқобили ду кишвари дорои яроқи ҳастаӣ, Исроил ва ИМА, истодагарӣ кунад ва онҳоро водор ба оташбас намояд.
Исроил бо ҳадафи аз байн бурдани барномаи ҳастаии Эрон як амалиёти васеи низомӣ оғоз намуд. Бо вуҷуди ин, Эрон муваффақ шуд, ки ҳам тақрибан 400 килограмм ураниуми 60-фоиза ғанишудаи худ ва ҳам таҳкурсии илмӣ ва техникии лозимро ҳифз намояд. Ҳамакнун, танҳо чизе, ки Эронро аз тасмими ниҳоӣ барои тавлиди аслиҳаи ҳастаӣ бозмедорад, фатвои роҳбари олии Эрон, Оятуллоҳ Хоманаӣ асту халос.
Муҳим аст дарк кардан, ки ин ҷанг ба Эрон таҳмил шуда буд. Теҳрон кӯшид на танҳо аз ҷанги бегона канора гирад, балки бо ифтихор аз ин варта берун барояд. Дар охирин лаҳзаҳо, Эрон як зарбаи рамзӣ ба самти Исроил шиллик дод, на бо мақсади таниш, балки ба ҳайси изҳори нуктаи ахир дар посух ба таҷовуз.
Ҷаҳон бо чашми худ дид, ки миллати Эрон қобили мубориза ва омода ба муқовимат аст, ҳарчанд ҷанги бузургро намехоҳад. Мухолифони Эрон, хусусан Исроил ва ҳатто ИМА, дар ба вуҷуд овардани танишҳои дохилӣ ва берунӣ барои фишор ва тағйири низом дар Эрон ба нокомӣ дучор шуда, баъакс ба низоми мавҷуд умри дубора бахшиданд.
Инҷунин, Натаняҳу дар ҷалби Вашингтон ба як даргирии мустақим бо Эрон ноком гашт, ки ба ҳамагон маълум аст, бе пуштибонии ИМА, дасти Исроил барои шикасти Эрон хеле кутоҳӣ мекунад.
Талафоти Исроил назаррас буд. Ва дар ниҳоят ӯ натавонист ҳеҷ як ҳадафи стротежии худро амалӣ намояд. На барномаи ҳастаии Эрон маҳв шуд, на режими сиёсӣ суқут кард.
Акнун фурсат барои Натаняҳу дар ҳоли поёнёбӣ аст, магар ки боз як иғвои наверо роҳандозӣ накунад.
Дунолд Трамп, ки замоне ба фишорҳои иқтисодӣ ва сиёсӣ алайҳи Эрон амал мекард, акнун худро аз вазъият канор гирифта, ҷиддан (!) мунтазири ҷоизаи сулҳи Нобел аст.
Дар маҷмуъ, Эрон гарчанд осеб дид, вале шикаст нахӯрд, баръакс, манофеи муҳиме ба даст овард. Аз ҷумла:
- Касби таҷрибаи бебаҳо дар муҳорибаи воқеӣ бо кишварҳои дорои технолоҷии пешрафта.
- Дарки заъфҳои Исроил.
- Арзёбии қобилияти системаи дифоъ ва мушакии худ ва душман дар шароити ҷанг.
- Бознигарии сиёсати дохилӣ ва тоза кардани унсурҳои мухолиф дар дохили кишвар.
- Афзоиши афкори дохилӣ ба ҷонибдорӣ аз тавлиди силоҳи ҳастаӣ дар дохили Эрон боз ҳам мустаҳкамтар гардид.
- Ҳамзамон, Теҳрон тавонист хатарҳоро дар марҳилаи оғоз дарк ва идора кунад, пеш аз он, ки онҳо ба як бӯҳрони кунтролнашаванда табдил ёбанд.
Масъалаи дигар ин аст, ки чанд даҳаи охир, абарқудратҳое аз қабили Руссия, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва Исроил борҳо бо шиорҳои баланде чун «демукросӣ», «ҳуқуқи инсон», «озодӣ» ва «зиндагии шоиста барои мардум» ба ҳамсоякишварҳо ва кишварҳои Ховари Миёна ба ҳар роҳе ворид шудаанд. Ба дунболи ин шиорҳо, бисёре аз кишварҳои ҷаҳон шоҳиди дахолатҳои сиёсӣ, низомӣ ва иқтисодии хориҷӣ гаштаанд. Аммо суоле асосӣ ин аст: агар ҳадаф воқеан ҷорӣ кардани арзишҳои демукросӣ буда, чаро ин иқдомот танҳо нисбат ба баъзе кишварҳо равона шудаанд?
Чаро ин “ҷараёни демукросӣ” ба кишварҳое чун Арабистони Саудӣ, Қатар, Баҳрайн, Қувайт, Иморот, Урдун ва Миср дахл надорад?
Оё он кишварҳо намунаи равшани режими авторитарӣ нестанд? Оё дар онҷо ҳуқуқи инсон поймол намешавад? Аммо чаро ИМА ва муттаҳидонаш нисбати онҳо “нигаронӣ” надоранд?
Ҳақиқат он аст, ки шиорҳои зебо танҳо баҳонаанд. Баҳона барои иваз кардани ҳукуматҳои нофармон ва таъмини манфиатҳои жеополитикии абарқудратҳо. Ин як достони сохта аст, на ба хотири озодӣ, балки ба хотири манофеъи абарқудратҳо.
Мардуми минтақа шоҳиданд, ки чӣ гуна зери номи «озодӣ» ва «демукросӣ» сарзаминҳояшон ба майдони ҷанг ва харобазор табдил гашт. Ва ин ҳама дубора нишон медиҳад, ки барои бозигарони бузург, арзишҳои инсонӣ танҳо василаи сиёсӣ ва воситаи таъсиргузорӣ мебошанд, на аҳдофе, ки онҳо аз минбарҳо ва расонаҳо ҷор мезананд.
Мардуми Эрон, хушбахтона ба ин дарк расидаанд, ки ҳеҷ гоҳ аз хориҷ ба онҳо озодӣ ва демукросӣ намеоранд!
Ва Эрон дигар на танҳо кишвари муқовимат, балки қудрате бо нерӯи идорӣ ва мутобиқ ба тавтиъаҳои муосир ба буда, чизе ки душманонаг аз он бехабар буданд.